تصمیم هیات نظارت بر نهمین انتخابات هیات مدیره کانون وکلای دادگستری استان بوشهر

شماره تصمیم «۱»

تاریخ 11/۰۶/1405

گردشکار

در اجرای مقررات ناظر بر انتخابات هیأت‌مدیره کانون وکلای دادگستری و در پی انقضای مدت مأموریت هیأت‌مدیره دوره هشتم کانون وکلای دادگستری استان بوشهر، مقدمات برگزاری نهمین دوره انتخابات هیأت‌مدیره در دستور کار قرار گرفت.فرآیند وصول پاسخ استعلامات مربوط به داوطلبان از مراجع ذی‌صلاح، به‌ویژه دادگاه محترم عالی انتظامی قضات، به دلایلی خارج از اراده کانون و هیأت نظارت، با تأخیر قابل‌توجه مواجه شد. این مقطع زمانی با شرایط خاص ناشی از جنگ دوازده و چهل‌روزه و وضعیت بحرانی حاکم بر کشور، از جمله بمباران شدید استان بوشهر مقارن گردید و حسب اطلاعات واصله، وقایع مزبور حتی موجب اختلال در فعالیت دادگاه محترم عالی انتظامی قضات و از بین رفتن پرونده استعلامی مربوط به کانون بوشهر شد.در نتیجه، انتخاباتی که حسب برنامه می‌بایست در اردیبهشت‌ماه و حداکثر در خردادماه برگزار می‌گردید، ناگزیر تا شهریورماه به تأخیر افتاد. پس از پیگیری‌های مکرر، تماس‌های متعدد، گردآوری مجدد مدارک داوطلبان و انجام استعلامات تازه از سوی دادگاه محترم عالی انتظامی قضات، نهایتاً امکان برگزاری انتخابات فراهم شد؛ آن هم در شرایطی که با توجه به وضعیت بحرانی و نیمه‌جنگی جنوب کشور و احتمال تشدید تنش‌ها، تا مقاطعی حتی نسبت به امکان عملی برگزاری انتخابات در موعد پیش‌بینی‌شده تردید جدی وجود داشت. با این وصف، در پرتو پیگیری هیأت‌ مداوم هیات نظارت، همکاری مراجع ذی‌ربط و انجام اقدامات لازم، زمینه برگزاری انتخابات با رعایت شرایط و تشریفات قانونی فراهم گردید.

هیأت نظارت، پیش از برگزاری انتخابات و با لحاظ جواز قانونی  مطابق با تبصره ماده ۱۷ آیین نامه لایحه قانونی استقلال ، برگزاری انتخابات به شیوه الکترونیکی ـ حضوری و برخط ـ  با توجه به شرایط خاص استان، از جمله گرمای شدید هوا، عدم تمرکز بخش قابل‌توجهی از وکلای استان در شهر بوشهر، محدودیت فضای فیزیکی ساختمان کانون و دشواری حضور و تردد بیش از یک‌هزار عضو واجد شرایط در محل کانون،  را برای برگزاری انتخابات انتخاب نمود.این تصمیم، علاوه بر جهات فوق، با لحاظ تجربه موفق دوره هشتم انتخابات کانون بوشهر اتخاذ شد؛ انتخاباتی که در آن نیز رأی‌گیری به شیوه الکترونیکی-حضوری و برخط برگزار شده و بدون اعتراض مؤثر و با سلامت کامل به پایان رسیده بود. کانون بوشهر در آن دوره، از جمله کانون‌های پیشرو در استفاده از ظرفیت قانونی فناوری در فرآیند انتخابات محسوب می‌شد و تجربه مذکور، مبنایی عملی برای ادامه همان الگو در دوره نهم فراهم می‌کرد.برای اجرای فرآیند الکترونیکی، از خدمات شرکت «پویا رایانه دنا» استفاده شد؛ شرکتی که از شرکت‌های خوشنام و مجاز فعال در این حوزه بوده، سابقه همکاری و قرارداد با اتحادیه سراسری کانون‌های وکلای دادگستری ایران ـ اسکودا ـ در ارائه خدمات الکترونیکی دارد و حسب روال معمول، توانایی‌های فنی و امکانات آن مورد ارزیابی کارشناسان قرار می‌گیرد. همچنین؛ پس از آنکه انتخابات کانون مرکز که توسط شرکتی دیگر برگزار شده بود در دو نوبت با ابطال مواجه شد، اجرای انتخابات بعدی آن کانون نیز به شرکت پویا رایانه دنا واگذار گردید و فرآیند مزبور با موفقیت و بدون اشکال مؤثر برگزار شد.به‌منظور تقویت نظارت فنی و حصول اطمینان بیشتر از سلامت فرآیند انتخابات، هیأت نظارت علاوه بر شرکت مجری، سه نفر از کارشناسان رسمی و‌ خبره و دارای صلاحیت را به‌عنوان ناظران تخصصی انتخاب نمود:آقای علیرضا طباطبایی هاشمی — ناظر و کارشناس فنی سامانه انتخابات ،دکتر حسین منعم — کارشناس رسمی دادگستری در رشته کامپیوتر و  و فناوری اطلاعات؛و آقای آرش نجفی علمدارلو ،کارشناس رسمی دادگستری در رشته کامپیوتر و فناوری اطلاعات. پیش از روز انتخابات، در دو نوبت از شرکت مجری و نامزدهای محترم دعوت شد تا در جلسات مشترک حضور یافته و هرگونه ابهام، پرسش یا نگرانی احتمالی خود را نسبت به نحوه برگزاری انتخابات، سازوکار سامانه و فرآیند رأی‌گیری مطرح نمایند تا موضوعات به‌صورت تعاملی، شفاف و همراه با آزمایش عملی سامانه مورد بررسی قرار گیرد. در جلسه دوم، کارشناسان فنی یادشده نیز حضور داشتند و نامزدهای محترم از جمله آقایان اسماعیل عبدالهی و بهزاد نژادی ـ معترضان فعلی ـ در جلسه شرکت نمودند. جلسه مزبور بیش از دو ساعت به طول انجامید و به تمامی پرسش‌ها و ابهامات مطرح‌شده پاسخ داده شد. پس از ارائه توضیحات فنی و انجام بررسی‌های لازم، نامبردگان نیز مراتب رضایت و تشکر خود را از اقدامات هیأت نظارت و توضیحات ارائه‌شده در گروه انتخاباتی اعلام نمودند؛ همچنین پیش از برگزاری انتخابات، کلیپ آموزشی کوتاه و دستورالعمل مکتوب مربوط به نحوه رأی‌دادن الکترونیکی و برخط تهیه و در بسترهای معمول اطلاع‌رسانی کانون و فضای مجازی، به دفعات منتشر شد.برای روز انتخابات نیز از قبل، شماره تماس دو نفر از اعضای محترم هیأت نظارت به‌عنوان اشخاص پاسخ‌گو اعلام گردید تا چنانچه هر یک از رأی‌دهندگان در جریان ورود به سامانه یا رأی‌دادن با اشکال یا ابهامی مواجه شوند، امکان تماس مستقیم، اعلام مشکل و دریافت راهنمایی فوری فراهم باشد.سازوکار پیش‌بینی‌شده بدین نحو بود که در صورت اعلام اشکال از سوی رأی‌دهنده، ابتدا مشخصات هویتی و اطلاعات مربوط ثبت می‌شد و پس از تأیید رئیس هیأت نظارت و متعاقب آن تأیید مسئول شرکت مجری، حسب مورد نسبت به رفع ایراد، راهنمایی در خصوص نحوه استفاده از مرورگر، به‌روزرسانی نرم‌افزار یا اصلاح اطلاعات هویتی اقدام می‌گردید. از جمله موارد احتمالی، اشتباه یا جابه‌جایی رقم در شماره ملی یا سایر مشخصاتی بود که ممکن بود در هنگام اعلام اطلاعات به کانون یا ثبت در سامانه رخ داده باشد. برای چنین مواردی نیز امکان اصلاح فوری و فراهم ساختن شرایط مشارکت رأی‌دهنده پیش‌بینی شده بود.انتخابات در موعد مقرر برگزار گردید و از مجموع 1044 نفر واجد شرایط رأی، تعداد 874 نفر در انتخابات شرکت کردند که معادل بیش از هشتاد و پنج درصد واجدان شرایط بود.در سامانه، امکان ثبت رأی سفید نیز  در حالتی که هیچ نامزدی انتخاب نشود ولی کلمه تایید  و ادامه فرآیند فشرده شود ،پیش‌بینی شده بود و در مجموع پنج رأی سفید ثبت گردید که با توجه به ماهیت انتخابات صنفی که معمولاً فاقد گرایش‌های نظری به مفهوم انتخابات سیاسی است، تعداد محدود آرای سفید می‌تواند ناشی از عواملی نظیر شتاب کاربر در فشردن گزینه ثبت و تأیید پیش از انتخاب نامزد، عدم لمس صحیح نام یا تصویر نامزد مورد نظر یا تصور انتخاب بدون تحقق واقعی انتخاب در سامانه باشد.

بدیهی است در چنین فرآیندی رأی‌دهنده‌ای که یک‌بار فرآیند رأی‌گیری را تکمیل و رأی خود را ثبت کرده باشد، در صورت مراجعه مجدد از طریق همان لینک ارسالی، با پیام ثبت قبلی رأی مواجه می‌شود. این ویژگی از سازوکارهای پیش‌بینی‌شده برای جلوگیری از رأی‌دادن مکرر و صیانت از امنیت شبکه و سلامت فرآیند انتخابات بوده است.پس از پایان انتخابات، آقایان اسماعیل عبدالهی و بهزاد نژادی نسبت به نتیجه انتخابات اعتراض نمودند. آقای بهزاد نژادی خود از منتخبان انتخابات و در شمار پنج نفر نخست قرار گرفته است، لیکن با توجه به اینکه نامبرده همراه با آقای اسماعیل عبدالهی در یک ائتلاف انتخاباتی حضور داشته و آقای عبدالهی موفق به کسب آرای لازم برای عضویت اصلی هیأت‌مدیره نشده است، نامبردگان با ارائه سه تصویر منتسب به صفحه رأی یا تلفن همراه سه نفر، مدعی شدند اشخاص مذکور موفق به رأی‌دادن نشده‌اند.

در یکی از تصاویر ارائه‌شده، حسب ظاهر مشخص است که شخص مورد نظر وارد فرآیند رأی‌گیری شده و اقدام به انتخاب نام نموده است. در خصوص دو تصویر دیگر، از خود تصاویر به‌تنهایی قابل احراز نیست که تصویر مربوط به مراجعه اولیه به سامانه( پیش از ثبت رأی )بوده یا مربوط به مراجعه بعدی پس از انجام رأی‌گیری و ثبت رأی.در پی وصول اعتراض، هیأت نظارت به‌منظور رفع هرگونه تردید و بررسی دقیق موضوع، با علام موارد به  کارشناسان ،  نظر کارشناسان فنی ناظر بر انتخابات را  اخذ نمود.کارشناسان محترم ناظر در نظریات ارائه‌شده، وجود خطای مؤثر در سامانه را مردود اعلام نمودند. افزون بر این، در روز انتخابات که فرآیند رأی‌گیری از ساعت ۹ تا ۱۶ پیش‌بینی شده بود، هر یک از همکارانی که نیازمند راهنمایی یا رفع اشکال احتمالی بودند، امکان اعلام موضوع به هیأت نظارت را داشتند و موارد حسب اعلام، مورد رسیدگی و رفع اشکال قرار گرفت.حتی در پایان مهلت مقرر، با توجه به اینکه سه نفر از همکاران پیش از انقضای وقت قانونی درخواست مساعدت و رفع اشکال خود را به هیأت نظارت اعلام کرده بودند، هیأت نظارت برای آنکه حق مشارکت این افراد به سبب درگیر بودن در فرآیند رفع اشکال تضییع نگردد، مدت رأی‌گیری را به موجب صورت‌جلسه مربوط، به مدت نیم ساعت تمدید و پایان فرآیند انتخابات را از ساعت ۱۶ به ساعت ۱۶:۳۰ تغییر داد.

متعاقب پایان انتخابات، وصول اعتراض نامبردگان و انجام بررسی‌های فوق، پرونده جهت اتخاذ تصمیم هیأت نظارت مورد بررسی و تحقیق قرار گرفت و پس از بررسی محتویات، مستندات، تحقیق از شرکت مجری ،  اخذ نظریات کارشناسان ناظر و بالحاظ  سایر قرائن و مدارک موجود، از جمله نظر کارشناسان فنی که خلاصتاً بیان داشته اند:

«پیش از آغاز رأی‌گیری، سامانه در حضور اعضای هیئت نظارت، کارشناسان فنی و تعدادی از نامزدها یا نمایندگان آنان چند مرتبه آزمایش شد. در این آزمون‌ها، مراحل ورود و احراز هویت رأی‌دهندگان،

انتخاب نامزدها، ثبت رأی، صدور کد پیگیری، شمارش آرا و استخراج نتایج بررسی و نتایج آزمایشی با داده‌های ورودی تطبیق داده شد. پس از پایان آزمون نیز اطلاعات آزمایشی از پایگاه داده حذف و خالی‌بودن سامانه پیش از شروع انتخابات اصلی کنترل شد. در روز انتخابات، کارشناسان بر بخش‌های مختلف سامانه، سرور، فرایند ورود و احراز هویت، ثبت و نگهداری آرا، عملکرد هم‌زمان رأی‌گیری برخط و حضوری، تهیه نسخه پشتیبان، شمارش و استخراج نتایج نظارت داشتند. فایل‌های اجرایی سامانه پیش و پس از انتخابات هش‌گیری و با یکدیگر تطبیق داده شدند. یکسان‌بودن مقادیر هش نشان داد که در محدوده فایل‌های بررسی‌شده، تغییری در کدهای اجرایی سامانه ایجاد نشده است. همچنین نشانه‌ای از ورود غیرمجاز، دسترسی خارج از ضابطه، تغییر داده‌های انتخاباتی یا دست‌کاری مؤثر در نتایج مشاهده نشد. ارتباط سامانه از طریق پروتکل رمزگذاری‌شده HTTPS انجام شده و ساختار سامانه به‌گونه‌ای بوده که مشاهده میزان آرای نامزدها در جریان انتخابات امکان‌پذیر نبوده است. اطلاعات آرا پس از پایان رسمی رأی‌گیری رمزگشایی، شمارش و استخراج شده و گزارش نهایی در اختیار هیئت نظارت قرار گرفته است. نسخه‌های پشتیبان و مستندات فنی نیز برای امکان بررسی‌های بعدی نگهداری شده‌اند.در جریان رأی‌گیری، برخی کاربران با مشکلاتی مانند به‌روزنبودن مرورگر، نمایش‌ندادن CAPTCHA، ضعف یا ناپایداری اینترنت، دریافت‌نکردن کد OTP یا انسداد دسترسی در پی ورود نادرست اطلاعات احراز هویت مواجه شدند. این موارد مطابق پروتکل پشتیبانی و زیر نظر هیئت نظارت رفع شد. کارشناسان تصریح کرده‌اند که این مشکلات عمدتاً در سطح دسترسی و احراز هویت کاربران بوده و نشانه‌ای از اختلال مؤثر در هسته ثبت و نگهداری آرا یا توقف فراگیر انتخابات مشاهده نشده است. حتی قطع برق چند دقیقه ای نیز به‌دلیل عملکرد تجهیزات برق اضطراری و UPS موجب توقف مؤثر فرایند رأی‌گیری نشد. مهم‌ترین اعتراض مطرح‌شده، ادعای امکان ثبت رأی مجدد برای سه نفر از رأی‌دهندگان بود. کارشناسان سه پیام سامانه را بررسی کردند:پیام «رأی شما ثبت گردیده است» بیانگر وجود سابقه ثبت رأی برای کاربر است، نه ثبت رأی دوم؛،پیام «برگ رأی الکترونیکی با این کد قبلاً ثبت گردیده است» نشان می‌دهد سامانه سابقه قبلی را تشخیص داده و از ثبت دوباره رأی جلوگیری کرده است؛ و پیام «کاربر غیرفعال می‌باشد» مربوط به انسداد دسترسی پس از تلاش ناموفق در احراز هویت است و دلالتی بر ثبت رأی مجدد ندارد.

طبق گزارش‌ها، مجموع آرای مأخوذه ۸۷۴ رأی بوده است: ۷۲۹ رأی برخط و ۱۴۵ رأی حضوری. از این تعداد، ۸۶۹ رأی حاوی انتخاب نامزد و ۵ رأی سفید بوده است. جمع آرای دو شیوه رأی‌گیری با تعداد کل آرای ثبت‌شده و گزارش نهایی سامانه انطباق دارد.» از برآیند گزارشات چنین بر می آید که آزمایش‌های پیش از انتخابات، نظارت مستقیم در جریان رأی‌گیری، کنترل فایل‌های اجرایی، ثبت لاگ‌ها و تراکنش‌ها، تطبیق تعداد آرا، قابلیت فرایند شمارش و بررسی مستندات اعتراضی در حضور معترض ، هیچ دلیل یا اثر فنی مؤثر و احرازشده‌ای مبنی بر ثبت رأی تکراری، تغییر یا حذف آرا، دست‌کاری داده‌ها یا مخدوش‌شدن نتیجه انتخابات نشان نداده است. بنابراین، در حدود مستندات وبا این اوصاف؛ هیات نظارت وارد شور و اتخاذ تصمیم گردید.

«تصمیم هیات»

در خصوص اعتراض آقایان  بهزاد نژادی و اسماعیل عبدالهی ، نظر به این که نامبردگان نه لزوما بر روی ورقه آراء موجود بلکه  با ارایه مستنداتی به همراه اعتراضیه خود نسبت به  خطای درون سیستم   اشاره نموده اند  که این امر جهت  احراز صحت کار مجری و سلامت انتخابات کانون  برای این هیات نیز حائز اهمیت و مهم است ؛  نظر هیات محترم کارشناسان درخواست گردید که نظریه کارشناسان فوق الاشعار هر کدام به تفصیل دریافت شد و  نقطه نظر مشترک کارشناسان محترم  صحت برگزاری انتخابات و فقدان نقص فنی یا عدم تایید ادعای معترضین می باشد و بالعکس ارایه مدارک استنادی شکات را دلیلی بر حساسیت سیستم جهت جلوگیری از رای مضاعف دانسته اند ؛  با این همه ؛ پس از وصول نظر کارشناسان به هیات نظارت ، شکات محترم نیز طی مرقومه ای که به تاریخ نهم شهریور چهارصد و پنج به هیات تقدیم نموده و هر چند که در بخشهای از این مرقومه که با شماره ثبت 0507018000671 در دبیرخانه کانون مثبوت است به ایراداتی اشاره نموده اند که بیانگر عدم اقناع فنی ایشان است لیکن در بند پنج  از مرقومه مزبور بیان نموده اند:« از آنجا که هدف نامزدهای معترض اطمینان از سلامت و امنیت سامانه انتخابات آنلاین بود و هیچ نقد جدی بر عملکرد هیات نظارت وجود نداشت.صرفا در جهت پرهیز از رویکرد تقابلی و  غیر سازنده و کمک به استقرار هیات مدیره جدید و اعتلای کانون و احترام به پیشنهاد دلسوزانه برخی از همکاران، به رغم عدم اقناع وجدانی و‌بر طرف نشدن ابهامات ساختاری و سامانه ای نسبت به پیگری حقوق قانونی خود در مراجع بلاتر انصراف دادیم» و این امر صرف نظر از اصابت اعتراض ( با لحاظ نظریات موجود فنی)، مورد تقدیر اعضا هیات مدیره کانون و معمرین صنفی قرار گرفت تا ذات اداره نمودن یک واحد صنفی با توافق، رضایت و با رعایت جنبه خصوصی آن نیز مراعات گردد و مراتب با حضور شکات محترم و با تاکید  نامبرگان بر صرف نظر نمودن از اعتراض خود در دفتر هیات مدیره نیز به شرح پیوست  صورت جلسه گردید، لذا  نظر به این که طبق ماده ۲۴ آیین نامه  لایحه قانونی استقلال کانون وکلای دادگستری ؛ هیات نظارت مرجع رسیدگی به شکایات است و در راستای  حق معترض اقدام به صدور رای می نماید،  لیکن با فرض  انصراف شاکی  و عدم وجود معترض،   هیات نظارت  به عنوان مرجع بیطرف و علیرغم حصول اطمینان از صحت انتخابات راساً نسبت به رأی صحت یا بطلان انتخابات مواجهه با تکلیفی نمی باشد  و نیز به جهت عدم حضور معترضین برای فک صندوق و بازشماری آراء  که متعارفا در منظر معترضین صورت می گیرد ، مراتب بازشماری  آراء  ملغی و  حالت فک صندوق تا خاتمه فرآیند اعتراضات ابقا  و مراتب جهت ادامه فرآیند قانونی پس از اتمام انتخابات صورت جلسه گردید.

به ضمیمه این  تصمیم؛، دو صفحه اعتراضیه معترضین محترم ، سه صفحه مستندات ابرازی ، چهار فقره مستندات کارشناسی که مجموعا ….. صفحه می باشند، سه صفحه  مکتوبه انصرافی و یک صفحه مکتوبه تقریر تقدیر هیات مدیره بایگانی می گردد.

اعضا هیات نظارت

۱- دکتر سیروس شهریاری

 ۲-سیکنه آتشی

۳- سید بهنام موسوی

 ۴- هاجر بیژنی

۵- امین بهروزی